گزارشی از لحظه‌هایی که تکنولوژی می‌توانست در جام جهانی باشد و نبو
آه اِی داور!

بیش از 52 سال از تنها قهرمانی انگلستان در جام جهانی می‌گذرد. جام جهانی 1966 را برخی جامی می‌دانند که انگلیسی‌ها زیر سایه ملکه، قهرمان جهان شدند. در آن سال داوران به اندازه‌ای اتفاقات عجیب‌وغریبی را در زمین مسابقه به نفع میزبان جام جهانی رقم زدند که هنوز همان یک قهرمانی هم برازنده سه‌شیرها تصور نمی‌شود؛ اما قرار نیست در این‌جا درباره جام جهانی 1966 حرف بزنیم. ماجرا را از 1966 آغاز کردیم تا به یاد بیاوریم مردمانی که خود را صاحبان فوتبال می‌دانند، در یکی از پرحاشیه‌ترین ادوار جام جهانی قهرمان شدند. البته این مسأله تنها به انگلستان مربوط نمی‌شود و در سال‌های بعد از آن نیز همواره شاهد قدرت‌نمایی در درون و بیرون زمین از سوی میزبان‌ها بوده‌ایم. اتفاق‌هایی که بخش مهمی از رخدادهای درون زمین در آن‌ها، از سوی داوران رقم می‌خورد و این داوران فوتبال بودند که با اشتباهاتشان بخش مهمی از تاریخ جام‌های جهانی را نوشته‌اند. گزارش را از جام جهانی 1966 آغاز کردیم؛ چراکه هنوز اگر بخواهیم یک اشتباه داوری و یک نوستالژی بزرگ درباره جام‌های جهانی را به یاد بیاوریم، به فینال همین مسابقات و گل مردود «جف هورست» در وقت‌های اضافه بازی رجوع می‌کنیم. فوتبال در جام‌های جهانی با همین اشتباه‌های پرشمار به یاد آورده می‌شود و حالا قرار است با آمدن VAR، به همگان یادآوری شود فیفا قصد کرده به یک قتل نوستالژی دست بزند. حالا که قرار است به شکل احتمالی جام جهانی 2018 روسیه، جامی با اشتباهات کم‌تر به لطف ازراه‌رسیدن تکنولوژی کمک‌داور ویدئویی باشد، می‌توان از لحظه‌هایی نوشت که تکنولوژی می‌توانست در جام جهانی باشد و نبود؛ لحظه‌هایی که در سال‌های متمادی و با فرارسیدن هر جام جهانی دوباره می‌توان به آن‌ها رجوع کرد و درباره‌اش حرف زد. البته در نهایت بازهم نتیجه‌ای که به دست می‌آید، این است که تکنولوژی ما را به دنیای تازه‌ای وارد می‌کند؛ دنیایی که فهم آن شاید پس از جام جهانی 2018 راحت‌تر باشد.

جام جهانی 2006 آلمان / ایتالیا - استرالیا

مرحله یک‌هشتم نهایی جام جهانی 2006 آلمان که از راه رسید، فزیتز والتر استادیوم شهر کایزرسلاوترن میزبان بازی حساس تیم‌های ایتالیا و استرالیا بود. ایتالیای بحران‌زده از اتفاقات کالچوپولی و رسوایی‌های دریافت رشوه از سوی داوران در سری آ، در یکی از مشکل‌ترین دیدارهای تاریخ جام جهانی برای لاجوردی‌پوشان، تا دقیقه 90 با استرالیا به نتیجه مساوی بدون گل دست پیدا کرده بود. اتفاق مهم این بازی آن بود که ایتالیا از دقیقه 50 با اخراج «مارکو ماتراتزی» 10نفره بازی می‌کرد. درحالی‌که پنج دقیقه از وقت‌های تلف‌شده بازی می‌گذشت، لوئیز مدینا کانتالخو، داور اسپانیایی، پنالتی عجیبی را برای ایتالیا اعلام کرد. همه صحنه‌های آهسته حکایت از دایو فابیو گروسو، مدافع چپ ایتالیا، داشت؛ اما پنالتی اعلام شده و فرانچسکو توتی آن را به گل تبدیل کرده بود. جام جهانی 2006 برای استرالیا تمام شد؛ اما ایتالیا تا فینال رفت و قهرمان شد؛ گویا در نبود تکنولوژی کمک‌داور ویدئویی، قهرمان را داور اسپانیایی تعیین کرده بود.

 

 

جام جهانی 2006 آلمان / استرالیا - کرواسی

اگر بخواهیم یکی از بدشانس‌ترین تیم‌های جام جهانی 2006 آلمان را انتخاب کنیم، حتما می‌توانیم سراغ استرالیا برویم. اشتباهات داوری در دو بازی استرالیا در این جام جهانی، یادگارهایی از این مسابقات است که همچنان نقل می‌شود. دو اشتباهی که اگر تکنولوژی به مسابقات فوتبال رسیده بود، قطعا اتفاق‌افتادن آن‌ها به این سادگی نبود. در دیداری از مرحله گروهی، استرالیا به مصاف کرواسی رفته بود که گراهام پل، داور انگلیسی، حماسه‌ای بزرگ آفرید. یوزیپ سیمونیچ، مدافع کروات، در این بازی سه بار از داور انگلیسی کارت زرد گرفت و بعد از دریافت کارت زرد سوم از زمین اخراج شد. اولین اخطار به او در دقیقه 62 تعلق گرفت و در دقیقه 90 کارت زرد دوم به او داده شد. پل فراموش کرد پس از این اخراج بازیکن کروات را اخراج کند و هیچ‌کس دیگری نیز به این نکته توجه نکرد. سیمونیچ که گویا از اخراج‌نشدن ناراحت شده بود، در دقیقه سوم وقت‌های اضافه به دلیل اعتراض به داور کارت زرد سوم را دریافت کرد و بالاخره از زمین اخراج شد. جام جهانی 2006 برای استرالیا جامی سرشار از اشتباهات داوری بود.

 

 

جام جهانی 1982 اسپانیا / آلمان - فرانسه

اگر در جست‌وجوی دیدن یکی از خشن‌ترین صحنه‌های ادوار جام‌های جهانی هستید، می‌توانید به بازی حساس مرحله نیمه‌نهایی جام جهانی 1982 در اسپانیا سری بزنید؛ بازی فوق‌العاده جذاب و دیدنی آلمان غربی و فرانسه که در نهایت با پیروزی ژرمن‌ها همراه بود. در این بازی اتفاقی روی داد که هنوز دنیای فوتبال آن را فراموش نکرده است؛ تونی شوماخر، سنگربان آلمان، در صحنه‌ای خارج از محوطه جریمه خطای سنگینی را روی پاتریک باتیستون، مهاجم تیم ملی فرانسه، مرتکب شد. هرچند این برخورد بعد از ضربه مهاجم فرانسه اتفاق افتاد و توپ هم وارد دروازه نشد؛ اما بازیکن فرانسوی علاوه بر ازدست‌دادن چندین دندان، برای چند دقیقه هوش خود را نیز از دست داده بود. چارلز کورور هلندی، داور این دیدار، نه‌تنها شوماخر را بعد از این خطای آشکار از زمین اخراج نکرد، بلکه ضربه آزادی نیز به نفع آلمان‌ها اعلام کرد. اگر تکنولوژی در آن سال‌ها جایی در امر قضاوت داشت، قطعا یادآوری حرکت داور هلندی به این اندازه لذت‌بخش و جذاب نبود.

 

 

جام جهانی 2010 آفریقای جنوبی / انگلیس - آلمان

از قدیم گفته‌اند «چیزی که عوض دارد، گله ندارد»؛ این جمله دقیقا وصف بازی تیم‌های آلمان و انگلیس در جام جهانی 2010 آفریقای‌جنوبی است. 44 سال بعد از فینال ویمبلی در جام جهانی 1966 و در دیدار یک‌هشتم نهایی جام جهانی 2010، بار دیگر آلمان به مصاف انگلیس رفت. در این دیدار، ضربه فرانک لمپارد کاملا آشکار از خط دروازه مانوئل نویر عبور کرد؛ اما خورخه لاریوندا، داور اروگوئه‌ای این دیدار، صحت گل را تشخیص نداد. البته در پایان این مسابقه، آلمان بازی را 4 بر یک برنده شد؛ اما یادآوری قبول‌نکردن این گل، به زنده‌شدن خاطره گل مردود هورست در جام جهانی 1966 ربط داده شد.

 

 

جام جهانی 1986 مکزیک / بلژیک - شوروی

با اتفاق بزرگ جام جهانی 1986 مکزیک و نیاز مبرم به VAR در آن مسابقات خواهیم رسید؛ اما پیش از پرداختن به «دست خدا» یا «دست شیطان»، باید از کمک‌داوری حرف زد که در مرحله یک‌هشتم نهایی این مسابقات، تیم قدرتمند شوروی سابق را از گردونه رقابت‌ها بیرون انداخت. درحالی‌که شوروی تا دقیقه 77 با نتیجه 2 بر یک از بلژیک پیش بود، یان کولمانس بازی را به تساوی کشاند و در نهایت در وقت‌های اضافی این بلژیک بود که با نتیجه 4 بر 3 پیروز شد. نکته مهم درباره این گل، آن بود که کولمانس در زمان ارسال پاسی که منجر به گل دوم بلژیک شد، پنج متر در آفساید بود و کمک‌داور با خیال راحت آفساید را اعلام نکرد.

 

 

جام جهانی 1990 ایتالیا / آلمان - آرژانتین

شاید خود رودی فولر هم باور نمی‌کرد ادگاردو کودسال، دایو او در محوطه جریمه را در دقیقه 85 پنالتی اعلام کند؛ اما همین پنالتی باعث شد ژرمن‌ها با شکست آرژانتین، قهرمان جام جهانی شوند. این پنالتی از آن رو که جام جهانی 90 یکی از مهم‌ترین دوره این رقابت‌ها بود و تیم‌های بزرگ توانستند به مراحل نهایی راه پیدا کنند، یکی از جذاب‌ترین رخدادهای مسابقات بود. آرژانتینی‌ها که در این دوره توانسته بودند با هنرنمایی سرجیو گویکوچئا، دروازه‌بان پنالتی‌بگیرشان، به فینال راه یابند، مقهور دایو رودی فولر شدند. این بازی که در آن آرژانتین در نهایت با 9 بازیکن مسابقه را به پایان رساند، یکی از جنجالی‌ترین مسابقات تاریخ فوتبال بود.

 

 

جام جهانی 1966 انگلستان / آلمان‌غربی - اروگوئه

به فینال جام جهانی 1966 خواهیم رسید؛ اما در راه رسیدن دو تیم آلمان‌غربی و انگلستان به فینال، دو شاهکار بزرگ داوری اتفاق افتاد. اولین مسابقه‌ای که در این جام جهانی یکی از بزرگ‌ترین اتفاقات داوری را در تاریخ جام‌های جهانی رقم زد، در بازی آلمان‌غربی و اروگوئه بود. هرچند آلمان در مرحله یک‌چهارم نهایی با 4 گل اروگوئه را شکست داد؛ اما در این مسابقه اتفاقی افتاد که فقط از یک داور انگلیسی چنین قضاوتی برمی‌آمد. در این بازی، کارل هاینتس شنلینگر، مدافع تیم ملی آلمان، ضربه سر مهاجم اروگوئه را که در حال ورود به دروازه بود، با دست به کرنر فرستاد و جیم فینی، داور بازی، کرنر اعلام کرد. جام جهانی 1966 کلکسیون اشتباهات داوری بود

.

 

 

جام جهانی 1966 انگلستان / انگلستان - آرژانتین

20 سال پیش از ماجرای «دست خدا» یا «دست شیطان»، در مرحله یک‌چهارم نهایی جام جهانی 1966، یک داور آلمانی شاهکاری بزرگ رقم زد. در بازی تیم‌های آرژانتین و انگلستان به‌عنوان میزبان مسابقه، رودلف کریتلین آلمانی در اتفاقی عجیب، آنتونیو راتین، کاپیتان آرژانتین را در میانه زمین به دلیل آنچه بعدها به «خشونت کلامی» مشهور شد، اخراج کرد. این در حالی بود که داور آلمانی به‌هیچ‌وجه اسپانیولی نمی‌دانست و معلوم نشد چرا راتین را اخراج کرد. نکته عجیب این جام جهانی، آن بود که همه راه‌ها برای رسیدن آلمان و انگلیس به فینال فراهم می‌شد؛ فارغ از اینکه تکنولوژی‌ای باشد یا نباشد.

 

 

جام جهانی 2002 کره‌جنوبی و ژاپن / کره‌جنوبی - ایتالیا / اسپانیا / پرتغال

داستان میزبان‌ها در جام جهانی و آنچه را از آن به شاهکار داوری یاد می‌کنیم، دقیقا می‌توان در جام جهانی 2002 و نهضت داورها برای کره‌جنوبی دید؛ داوران از بازی آخر کره‌جنوبی مقابل پرتغال در مرحله گروهی، شاهکارهای خود را آغاز کردند. در آن بازی که کره با یک گل پیروز شد، داور آرژانتینی دو بازیکن پرتغال را اخراج کرد. در بازی بعدی مرحله یک‌هشتم نهایی، داور اکوادوری در اتفاقی عجیب فرانچسکو توتی را در وقت‌های اضافه در حرکتی عجیب اخراج کرد و ایتالیا در پایان همان وقت اضافه حذف شد. در بازی مرحله یک‌چهارم نهایی هم داور مصری سه گل صحیح اسپانیا را قبول نکرد تا در ضربات پنالتی کره‌جنوبی به نیمه‌نهایی برسد. البته آنها به صخره سخت آلمان در مرحله بعدی خوردند؛ اما در نهایت میزبان با کمک ‌داور و در نبود تکنولوژی، چهارم جهان شد. اکنون چیزی که به یاد آورده می‌شود، چهارمی این تیم است نه اشتباهات پیاپی داوری.

 

 

 

 

جام جهانی 1966 انگلستان / انگلستان - آلمان‌غربی

زیر سایه ملکه که باشید، می‌توانید تنها قهرمانی‌ خود را در جام جهانی به دست بیاورید؛ این داستان انگلیسی‌ها است در جام جهانی 1966. در وقت‌های اضافه از فینال جام جهانی 1966 بین تیم‌های انگلیس و آلمان، ضربه جف هورست، مهاجم انگلیسی، پس از برخورد به تیرک افقی دروازه و زمین، از سوی داور مسابقه گل اعلام شد. البته گوتفرید دینست، داور سوئیسی این دیدار، بعد از صحبت با توفیق بهراموف، کمک‌داور آذربایجانی، این تصمیم را گرفت و به‌این‌ترتیب انگلستان قهرمان شد. این تصمیم همچنان بحث‌برانگیز باقی مانده است؛ به‌طوری‌که تحقیقات و محاسبات انجام‌شده دراین‌باره نشان می‌دهد توپ به‌هیچ‌وجه پشت خط دروازه فرود نیامده است. هرچند تکنولوژی آن روز به کار می‌آمد؛ اما همچنان محاسبات درباره این گل ادامه دارد.

 

 

جام جهانی 1986 مکزیک / آرژانتین - انگلستان

اما از هرچه بگذریم، داستان «دست خدا» یا «دست شیطان»، داستان دیگری است. در مرحله یک‌چهارم نهایی از جام جهانی 1986، دیگو مارادونا توپ را با ضربه دست از بالای دستان پیتر شیلتون به گل تبدیل کرد. علی بن‌ناصر، داور تونسی دیدار، گل را صحیح تشخیص داده و به‌این‌ترتیب آرژانتین موفق به شکست انگلیس با نتیجه 2 بر یک شد. مارادونا بعدها به علت اختلافات سیاسی بین انگلیس و کشورش، از این گل به‌عنوان دست خدا نام برد؛ اما انگلیسی‌ها آن را «دست شیطان» می‌خوانند. گل‌‌ دوم مارادونا در این بازی همچنان به‌عنوان بهترین گل ادوار تاریخ جام جهانی شناخته می‌شود و گل اول او به‌عنوان بزرگ‌ترین اشتباه داوری. بااین‌حال شاید درباره این گل بتوان گفت بهترین اتفاق این بود که در آن بازی تکنولوژی وجود نداشت. شاید فهم این نکته اندکی سخت باشد؛ اما اگر تکنولوژی بود، دست خدا و دست شیطان هرگز ثبت نمی‌شد؛ لحظه‌ای که می‌توان گفت تاریخ فوتبال تغییر کرد.

پیشنهاد پیشران توسعه به شما : شر لازم یا فرشته عدالت؟

احسنت بر آقای صداقت. چه قلم زیبایی. لذت بردم مجید حجتی