تکنولوژی در دنیای توپ گرد؛ آری یا نه؟
مجلس شبیه، در ذکر مصائب شیرین فوتبال بدوی

درست از همان لحظاتی که انگلیسی‌ها تصمیم گرفتند سر مقبره توفیق بهرام‌اف آذربایجانی‌الاصل به نشانه تشکر گل ببرند، معلوم شد نبود تکنولوژی و اصرار به «بدوی نگه‌داشتن» چقدر می‌تواند گمنام‌ترین انسان‌ها را محبوب یک ملت کند.

ضربه‌ جف هورست، تنها راقم هت‌تریک در یک فینال جام‌ جهانی، از خط دروازه تلیکوفسکی با آن کلاه معروفش نگذشت، اما توفیق بهرام‌اف، کمک‌داور آن بازی نهایی جام ‌جهانی 1966 بین آلمان و انگلیس، پرچم خودش را به نشانه قبول گل انگلیس میزبان تکان داد و تنها عنوان ملی تاریخ آنگلوساکسون‌ها را رقم زد. وقتی بهرام‌اف سال‌ها بعد درگذشت، هواداران فوتبال انگلیس هر سال در سالگرد آن بازی بر سر مقبره او دسته‌گل می‌بردند تا اینکه دقیقا 44 سال بعد، اسپینوزا، کمک‌داور بازی آلمان و انگلیس در مرحله یک‌هشتم نهایی جام‌ جهانی 2010، ضربه به‌وضوح از خط دروازه ردشده لمپارد انگلیسی را گل ندانست؛ آنچه در نهایت مانع بازگشت انگلیس به بازی شد و طعنه‌آمیز این‌که آلمان به جبران شکست 4 بر2 فینال سال 1966، این بار به لطف داور 4 بر یک به برتری رسید. این بار چیزی که عوض داشت، گله هم داشت؛ گله‌ای به بزرگی فریاد اعتراض تمام تیم‌هایی که به دلیل «انسان‌بودن» و بالطبع خطای انسانی داوران، از گل از خط دروازه ردشده رقبا محروم شدند. هرچند این اعتراض‌ها در نهایت با دلایلی مانند «جلوگیری از کشته‌شدن روح فوتبال» رد شد، اما به نتیجه رسید و حالا تکنولوژی ویدئویی یا همان «VAR» تقریبا در تمام بازی‌های بزرگ ملی و باشگاهی، خطاهای انسانی را پوشش می‌دهد.

معایب

بزرگ‌ترین عیب وارده، قطعا ازجریان‌افتادن مکرر بازی‌ها به دلیل تعدد صحنه‌های مشکوک و بازبینی موارد بحث‌انگیز است. در فصل سپری‌شده فوتبال اروپا، بارها این اتفاق رخ داد. مثلا در فینال جام حذفی آلمان، تکنولوژی ویدئویی سه بار در جریان بازی وقفه ایجاد کرد یا در اتفاقی بی‌نظیر در تاریخ فوتبال، داوران در بین دو نیمه یک بازی بوندس‌لیگا، پس از بازبینی صحنه مشکوک آخرین ثانیه‌های نیمه اول، دو تیم را از رختکن بیرون کشیدند و پنالتی نادیده گرفته‌شده را به مدعی اعطا کردند. به همین دلیل، صددقیقه‌ای‌شدن رقابت‌هایی که باید در 90 دقیقه به پایان برسند، حوصله‌ها را سر می‌برد. یک عیب بزرگ دیگر، تعریف‌نشدن یک قانون مشخص برای یک مدل خطای خاص است. مثلا خطای کف پا از نظر هر داوری یک نوع جریمه دارد و این برخورد سلیقه‌ای، نفس وجود تصاویر ویدئویی به قصد احقاق حق را زیر سؤال می‌برد. علاوه بر این موضوع، چندین بار اتفاق افتاده تصاویر ویدئویی با قضاوت بد و نامناسب داور مواجه شده و به‌جای رسیدن حق به حق‌دار، در بازی اخلال به وجود آمده است؛ بااین‌حال، درصدی از مشکوک‌بودن صحنه کاسته نشده است. در این معادله، هواداران تز «فوتبال بدون تغییر» هم بر طبل منفوربودن «تکنولوژی ویدئویی» می‌کوبند. از نظر این افراد، قوانین اولیه تصویب‌شده در دانشگاه شفیلد باید بدون تغییر بماند و تنها همین جزئیات اضافه‌شده چند سال اخیر کافی به نظر می‌رسد. به نظر این افراد، فوتبال با ویدئو و تصاویر ویدئویی و به‌طورکلی تکنولوژی، اصالت، پیش‌بینی‌ناپذیری و جذابیت خودش را از دست می‌دهد.

 

نقطه قوت بزرگ

بزرگ‌ترين نقطه قوت اين روش، جلوگيري از تضييع حقوق تيم‌هاست. در ورزشي که يک ثانيه هم مي‌تواند تأثيرگذار باشد، ردشدن يا نشدن توپ از خط دروازه مي‌تواند آينده يک تيم را بالا و پايين کند. پس بهتر است هر صحنه مشکوکي مجددا بازبيني شود؛ چون در ورزش سريعي مثل فوتبال، نمي‌توان همه صحنه‌ها را به‌درستي با چشم ديد. با تکنولوژي ويدئويي و به‌طورکلي فناوري‌هايي مانند چشم الکترونيک و «گل‌لاين»، ديگر گل ارواح وجود خارجي ندارد. مورينيو، سرمربي وقت چلسي، درباره گل لوئيس گارسياي ليورپولي که از خط نگذشت و از سوي کمک‌داور گل اعلام شد، از اصطلاح گل ارواح استفاده کرد. ليورپول با همان گل، فاتح بازي و در نهايت جام اروپا در فصل 2004-2005 ليگ قهرمانان شد. با حضور تکنولوژي، زنده‌ها در صورت ردشدن واقعي توپ از خط دروازه، خوشبخت يا بدبخت مي‌شوند و از گل ارواح خبري نخواهد بود.

خوب يا بد؟

نظر هيچ دو فوتبال‌دوستي دراين‌باره يکسان نيست، اما اگر فوتبال را يک ورزش مردمي و سنتي بدانيم، بيشتر سردمداران اين رشته معتقدند دست‌نبردن در روح فوتبال و تداوم اين ورزش به شيوه دوران قبل از تکنولوژي ويدئويي، بر ميزان طبيعي‌بودن آن مي‌افزايد و غيرقابل پيش‌بيني‌بودن را به‌عنوان يکي از اصلي‌ترين دلايل محبوبيت اين رشته، در سطح ثابتي نگه مي‌دارد. بازبيني ويدئويي در ورزش سرعتي و کم‌توقف فوتبال وقفه مي‌اندازد و در درازمدت استاديوم‌ها و شبکه‎‌هاي تلويزيوني را خالي از تماشاگر خواهد کرد. فوتبال به‌عنوان شبيه‌ترين ژانر به زندگي، براي همذات‌پنداري با زندگي پراشتباه و گاه بدون برگشت ما آدم‌هاي شکستني، همين اشتباهات داوري و زجرکشيدن براي پيروزي را دارد؛ پس شايد بهتر باشد اين لذت از بچه‌هاي فوتبال خياباني تيغ آفتاب مناطق حاره و پابرهنه گرفته نشود. بله، فوتبال تا وقتي به‌طور کامل دچار تکنولوژي نشده، حق دارد فکر کند گل با دست مارادونا به انگليس در يک‌چهارم ‌نهايي جام جهاني 1986 يا ضربه ازخط‌ردشده و ديده‌نشده کارول ليورپولي در فينال جام حذفي سال 2012 انگليس، بيشتر در خاطره‌ها مانده يا اين تکنولوژي جديد با محصولي به ظاهر پاستوريزه به نام فوتبال.

پیشنهاد پیشران توسعه به شما : مستطیل فناوری